Cúlra

Tá géarchéim chóiríochta in earnáil na gaelscolaíochta go leanúnach le blianta anuas. Tá líon na scoileanna atá fós ag feitheamh ar chóiríocht oiriúnach ag méadú seachas ag ísliú. Níl sé inghlactha go bhfuil sé de chúram ar thuismitheoirí dul i mbun tiomsú airgid chun cur le ranníocaíochtaí na Roinne Oideachais agus Eolaíochta i dtreo cíosa. Tugadh aitheantas don ghéarchéim seo i gClár an Rialtais, 2002:

“Beifear ag glacadh le hathbhreithniú cuimsitheach ar riachtanais na ngaelscoileanna agus na scoileanna go léir sa Ghaeltacht. Mar chuid d’obair na Roinne Oideachais agus Eolaíochta, beifear ag déanamh athbhreithniú ar staid na bhfoirgneamh go léir atá na scoileanna seo ag úsáid agus beimid ag cur clár i gcrích chun a bheith cinnte go bhfuil siad oiriúnach de réir an chaighdeán”.

Faraor, is beag an dul chun cinn atá déanta ar an gceist phráinneach seo. Ón méid atá bainte amach, ní leor é in aon chor. Is léir go bhfuil ag teip ar an gcóras chun tabhairt faoin bhfadhb. Is gá go ndéanfaí príoracht den cheist faoi mar a bhí geallta. Caithfear deireadh a chur leis na socraithe sealadacha mí-oiriúnacha seo agus gníomhú a éileamh ón Roinn ar thimpeallacht sláintiúil foghlama a bheith ar fáil dár ndaltaí.

Na Fíricí
53% de ghaelscoileanna gan cóiríocht bhuan.

Tá 131 bunscoil lán-Ghaeilge sa tír:-

  • I measc an 29 scoil a bunaíodh ó 1998 i leith níl aon cheann acu i gcóiríocht bhuan go fóill.

  • I measc an 58 scoil a bunaíodh ó 1994 tá 52 acu sin fós gan cóiríocht bhuan, a chuimsíonn 90% den iomlán sa tréimhse seo.

    Bunaíodh 104 scoil idir 1983 agus 2006. Tá 69 scoil, sin 66%, gan cóiríocht bhuan. As seo:-

    • 34 scoil bunaithe idir 1983 agus 1989 - 10 scoil gan cóiríocht bhuan - 29%.

    • 51 scoil bunaithe idir 1990 agus 1999 - 40 scoil gan cóiríocht bhuan - 78%.

    • 19 scoil bunaithe idir 2000 agus 2006 - 19 scoil gan cóiríocht bhuan - 100%

Tá 40 scoil ag fanacht 10 mbliain ar a laghad ar chóiríocht bhuan agus 9 gcinn astu sin ag fanacht 20 bliain nó níos mó.

Ár nÉilimh
Éilíonn Gaelscoileanna Teoranta :-

• go dtabharfaí tosaíocht do ghéarchéim staid na cóiríochta i scoileanna le haitheantas buan atá i gcóiríocht shealadach laistigh den Rannóg Pleanála sa Roinn
• go mbeidh pleanáil réamhghníomhach ann do sholáthar suíomhanna trí struchtúr comhaontaithe idir an Roinn Oideachais agus Eolaíochta agus na húdaráis áitiúla
• go mbeidh dualgas reachtúil ar lucht pleanála sna comhairlí áitiúla suíomhanna cuí a aimsiú agus a chur ar leataobh do scoil a luaithe is a bhíonn an t-aitheantas buan bronnta orthu, móide cead ordú ceannaigh éigeantach a bheith acu
• go mbeidh dualgas reachtúil ar Oifig na nOibreacha Poiblí suíomh a cheannach laistigh de thréimhse 3 bliana ó bhronntar an t-aitheantas buan ar an scoil
• go mbeidh íoschaighdeán de chóiríocht shealadach do scoileanna, idir spás agus caighdeán fisiciúil, móide scála ama an tréimhse sealadaigh do gach
scoil a bheith chomhaontaithe
• go mbeidh cúram cíosa 100% ar an Roinn Oideachais agus Eolaíochta do gach scoil le haitheantas buan, agus
• i gcás scoileanna gan aitheantas buan, aisíoc iomlán ar an difir idir 75% agus 100% tar éis don scoil aitheantas buan a bhaint amach.

Tulleadh eolais:
Gaelscoileanna Teoranta,
7 Cearnóg Mhuirfean,
Baile Átha Cliath 2
t: (01) 4773155
oifig@gaelscoileanna.ie
www.gaelscoileanna.ie